Jak informowaliśmy na naszej stronie, wyrokiem z dnia 27 kwietnia b.r. Sąd Rejonowy w Katowicach  oddalił pozew Urzędu Gminy Czerwionka-Leszczyny, która domagała się od przedstawiciela naszego stowarzyszenia opłaty w wysokości 14,58 PLN za udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii.

Z otrzymanego uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że – zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej-  obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to uszczegóławia ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Według Sądu niewątpliwym jest, że przepis art.7 ust.2 ww. ustawy wprowadza zasadę bezpłatnego dostępu do informacji publicznej, a wyjątki od zasady statuuje art. 15 ust.

Jednym z wyjątków, który pozwalałby stronie powodowej na żądanie opłaty, byłoby wskazanie poniesienia dodatkowych kosztów związanych z „przekształceniem informacji w formę wskazaną we wniosku”.

Jednocześnie- zgodnie z art. 12 ww. ustawy- podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnienia kopiowania informacji publicznej, a więc „wykluczone jest pobieranie opłaty za przesłanie kopii dokumentów lub innych danych drogą pocztową”.

To Gmina i Miasto Czerwionka- Leszczyny powinna była wykazać, że poniosła dodatkowe koszty w następstwie sporządzenia i wysłania kopii wnioskowanych dokumentów. Przepis pozwala bowiem jedynie na pobranie takiej opłaty, jaka odpowiada rzeczywistym kosztom.

Tymczasem, jak wskazał Sąd, powód nie udowodnił, że rzeczywiście poniósł koszty w wysokości 14,58 zł.
Powód podnosił, że doszło do zawarcia z przedstawicielem stowarzyszenia umowy, tzn. że zaakceptowany został cennik zawarty w zarządzeniu Burmistrza Gminy i Miasta Czerwionka- Leszczyny.

Jak zauważa Sąd, do zawarcia takiej umowy nie doszło, gdyż powód nie przesłał nigdy odpowiedniego cennika do wiadomości pozwanego. Dodatkowo, tworzenie takich cenników jest sprzeczne z zasadą bezpłatnego dostępu do informacji publicznej. Sąd wskazuje bowiem, że: „każdy cennik stanowi bowiem rodzaj ryczałtu, a ten z istoty nie odpowiada kosztom rzeczywistym”.

Sąd uznał poza tym, że fakt tworzenia cennika oznacza zawężenie kręgu możliwych form udostępnienia informacji publicznej i jest również sprzeczne z art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Należy też wskazać, że Sąd uznał, iż ustalenie opłaty powinno odbywać się w trybie administracyjnym i sądowo administracyjnym, a nie na drodze cywilnej.

Z uzasadnienia wyroku wynika więc wyraźnie, że nie ma podstaw do żądania zapłaty za udostępnienie informacji publicznej w sytuacji, gdy nie zostaną dowiedzione rzeczywiste dodatkowe koszty jej udostępnienia. Organy zobowiązane do udzielania takiej informacji nie mogą tworzyć arbitralnie cenników opłat. Stosowna opłata powinna być obliczona każdorazowo w indywidualny sposób.

Pełną treść uzasadnienia wyroku można pobrać z tej strony po lewej stronie artykułu.